هرگاه به مشهد و پتانسیل اقتصادی آن نگاه می‌شود وجود ذی‌جود مضجع حضرت سلطان، به‌عنوان حرم امن خاندان عصمت و میعادگاه قلوب و ابدان عاشقانش، در طلیعۀ بحث است و اسبابِ اثباتِ این نکته که با خیل عاشقان...


هرگاه به مشهد و پتانسیل اقتصادی آن نگاه می‌شود وجود ذی‌جود مضجع حضرت سلطان، به‌عنوان حرم امن خاندان عصمت و میعادگاه قلوب و ابدان عاشقانش، در طلیعۀ بحث است و اسبابِ اثباتِ این نکته که با خیل عاشقان زیارتش چه کار‌ها که می‌‌توان انجام داد. آن‌گاه تخمینی از آمار زائران ارائه می‌گردد و بر لزوم برنامه‌ریزی متناسب با نیاز‌های ایشان از مبدأ تا مبدأ، و همچنین ساخت اماکنی که بتواند برای زوار حضرتش جذاب باشد تأکید می‌شود. در‌این‌میان دو آفت دامن‌گیر برنامه‌ریزان می‌شود: از‌یک‌سو گاهی آن‌قدر بر رفع نیاز زائر تأکید می‌شود که مجاوران حضرتش، یعنی شهروندان مشهدی، و نیاز‌هایشان فراموش می‌شوند و ازسوی‌دیگر به‌بهانۀ افزایش طول دورۀ ماندگاری زائر آن‌قدر بر ساخت مراکز تفریحی و اوقات فراغت تأکید می‌شود که اصل زیارت از یاد می‌رود.
نتیجۀ هر دو آفت غفلت از فرصت‌های ذاتی مشهد برای رشد و پیشرفت است؛ درنتیجه منابع به‌صورت بهینه تخصیص نمی‌‌یابند. برای‌مثال در پروژۀ نوسازی و بازسازی اطراف حرم آن‌قدر بر ساخت مجتمع‌های تجاری در اطراف حرم تأکید شده که هم‌اکنون منطقۀ ثامن که زمانی پر‌جمعیت‌ترین منطقۀ شهر بود عملا خالی از سکنه شده و تجاری‌‌های اطراف آن که سابقاً، علاوه‌بر تأمین نیاز شهروندان در ایام زواری، به نیاز مسافران نیز پاسخ می‌دادند در ایام غیرزواری خالی از مشتری‌اند، یا آن‌قدر مجموعۀ اقامتی در شهر و مرکز آن
ساخته شده که حتی در ایام شلوغ نیز تخت خالی هست و در ایام عادی نیز زیان در سرمایه و مفاسد دیگری را درپی دارد.
بنابراین لازم است ظرفیت‌‌های اقتصادی شهر مشهد که به‌درستی می‌‌بایست حول محور وجودی حضرت رضا (ع) تعریف شود به‌نحوی سامان یابد که در وهلۀ اول زندگی مجاوران را به این محور گره زند و سپس در پرتوِ آن به نیاز‌های زائران نیز پاسخ گوید. در‌این‌صورت شهر مشهد با بیش از سه‌میلیون نفر جمعیت ظرفیت آن را خواهد داشت که ضمن خدمت‌رسانی به شهروندان، به‌عنوان مهم‌ترین کلان‌شهر شرق کشور، به سایرین نیز خدمت‌رسانی کند. همچنین بستری خواهد بود برای صنایعی که بتوانند، علاوه‌بر تأمین نیاز‌های شهروندان و سایر ایرانیان، به‌واسطۀ نزدیکی به چند کشور‌ کمتر‌توسعه‌یافته درراستای صدور کالا خدمات به این کشور‌ها نیز گام بردارند. بازار مشهد آن‌قدر بزرگ هست که بتواند با ایجاد صرفۀ اقتصادی و با قیمت و کیفیتی رقابتی در سطح جهان رخ بنماید.
مسلماً در این فضا با توجه به وجود دانشگاه‌های متعدد در حوزه‌های علوم انسانی، فنی-مهندسی و پزشکی و نیز وجود نسل جوان تحصیل‌‌کرده و همچنین صبغۀ فرهنگی و علمی‌ مشهد در حوزه‌‌های علمیه می‌‌توان یکی دیگر از ظرفیت‌های عظیم مشهد را توسعۀ روابط علمی‌ با سایر نقاط کشور و جهان دانست. البته این ظرفیت بدون استفاده از علما و دانشمندان خبره در هر حرفه و علمی‌ بارور نمی‌‌شود. صدالبته این خصیصه بیشترین تناسب را با هویت امامی‌ دارد که در زمین طوس مدفون است و «عالم آل محمد» خوانده می‌شود، نکته‌ای که چه‌بسا در سال‌های اخیر بیش از همیشه نیز مغفول مانده و لازم است به‌مناسبت سال ۲۰۱۷ که مشهد پایتخت فرهنگی جهان اسلام است بیشتر به آن پرداخته شود.
دکتر مرتضی مرتضوی

نظرات (0)

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند

نظر خود را اضافه کنید.

ثبت نظر به عنوان مهمان. ثبت نام کنید و یا وارد شوید تا بتوانید از امکانات بیشتری بهره مند گردید
0 کاراکتر
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location