در سالی که «اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال» نام گرفته است، با یکی از اساتید برجستۀ بین‌المللی در رشتۀ چشم‌پزشکی آشنا شدیم. دکتر سیامک زارعی‌قنواتی، یکی از اعضای جوان هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که تاکنون موفق‌به کسب چندین عنوان برتر علمی در سطح جهان شده است.

در سالی که «اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال» نام گرفته است، با یکی از اساتید برجستۀ بین‌المللی در رشتۀ چشم‌پزشکی آشنا شدیم. دکتر سیامک زارعی‌قنواتی، یکی از اعضای جوان هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که تاکنون موفق‌به کسب چندین عنوان برتر علمی در سطح جهان شده است. دکتر سیامک زارعی‌قنواتی، جوایزی همچون جایزۀ ٢٣‌هزار دلاری هلمریچ در سال٢٠١٠ برای یک دورۀ فوق‌تخصصی در دانشگاه کالیفرنیا-لوس‌آنجلس (UCLA) آمریکا را کسب کرده است؛ این جایزه به‌صورت سالانه و از سال‌٢٠١٠ به یک چشم‌پزشک برگزیدۀ بین‌المللی در مراکز برتر آموزشی چشم‌پزشکی جهان اهدا می‌شود. زارعی همچنین در سال٢٠٠٧ ازطرف انجمن بین‌المللی چشم‌پزشکی(ICO) به‌عنوان دانشمند بین‌المللی چشم انتخاب شده است. رتبۀ نخست جهانی آزمون بین‌المللی چشم، از دیگر موفقیت‌های بین‌المللی این نخبۀ جوان به شمار می‌رود. او کسب جوایز متعدد علمی‌تحقیقاتی کشوری مانند جایزۀ رازی، شهید‌مطهری و شمس را نیز در کارنامۀ علمی خود دارد.

هم‌اکنون سطح درمان بیماری های چشمی در کشور ما در مقایسه با دیگر نقاط جهان چگونه است؟
به‌جرئت می‌توانم بگویم که در اکثر مراکز معتبر آمریکا همچون دانشگاه کالیفرنیا-لوس‌آنجلس (UCLA)، دانشگاه میامی و یا کشورهای اروپایی، سطح چشم پزشکی جمهوری اسلامی ایران هم‌تراز با جوامع پیشرفته شناخته می‌شود. تقریباً عمل جراحی یا خدمت چشم‌پزشکی‌ای نیست که خارج از کشور انجام شود و ما به آن دسترسی نداشته باشیم. خبر خوبی هم که از رسانۀ شما اعلام می‌کنم، این است که إن‌شاءا... به‌زودی بانک چشم مشهد در دانشگاه علوم پزشکی افتتاح خواهد شد. برای تأسیس بانک چشم مشهد، از مشاورۀ همکارانمان در این بانک نیز برخوردار بودیم. به‌عنوان مجری پروژۀ بانک چشم مشهد باید بگویم حقیقتاً کاری سخت و پیچیده بود؛ چراکه ما در کشور نمونه‌ای با این سطح تجهیزات که از ابتدا توسط خودمان طراحی و ساخته شود، نداشتیم. بنابراین تیمی از مهندسان و همکاران پزشک تشکیل شد و تبادل اطلاعات و همکاری با برخی از بانک‌های چشم معتبر در جهان انجام گرفت؛ چراکه نمی‌خواستیم طراحی‌مان با شکست روبه‌رو شود یا دچار کاستی باشد. ازطرفی کاری که انجام شد کاملا داخلی است و کپی‌برداری از نمونه‌های خارجی آن نیست؛ حتی با تلاش مهندسان ایرانی برخی از دستگاه‌ها از نمونه‌های خارجی آن نیز کارآمدتر است. نکته‌ای که حتماً باید یادآوری کنم، حمایت همه‌جانبۀ هیئت‌رئیسۀ دانشگاه به‌ویژه معاونت توسعه از این پروژه بود که بسیاری از مشکلات را حل کرد.

یعنی می‌توان به یقین گفت که این بانک چشم کاملا درراستای اقتصاد مقاومتی به کشور کمک خواهد کرد؟
حتماً و قطعاً همین‌طور است. جالب است که به‌دلیل همکاری در این پروژه، ارتباطات خوبی بین ما و مهندسان محترم نیز برقرار شد؛ چراکه در گذشته به‌واسطۀ تفاوت دو رشته، شناخت زیادی از یکدیگر نداشتیم اما در همین پروژه، بسیاری از دستگاه‌های ما همچون هواساز، اتاق تمیز، دیونایزر، هودها و... با همکاری تیمی از نخبگان مهندسی دانشگاه صنعتی شریف و فردوسی طراحی شده است.
این کار به ما کمک کرد تا هزینه‌هایمان به‌شدت کاهش یابد و البته کیفیت نیز ارتقا یافت. با‌توجه‌به کیفیت و تجهیزات کم‌نظیر بانک چشم، هم‌اکنون این مجموعه به‌عنوان مرجع تأسیس بانک چشم در منطقه شناخته می‌شود. با‌توجه‌به ارتباطات بین‌المللی که از ابتدای تأسیس بانک چشم برقرار بود، حتی دیدن تصاویر این مرکز برای همکاران خارجی بسیار تحسین‌برانگیز بود و می‌توان گفت همه منتظر افتتاح این پروژۀ بزرگ هستیم.

پیش‌بینی می‌کنید راه‌اندازی بانک چشم چه تأثیری در مشهد خواهد گذاشت؟
قطعاً این بانک چشم در ارتقای کمی و کیفی جراحی‌های پیوند بسیار مفید است و إن‌شاءا... مردم در کشور می‌توانند از مزایای آن استفاده کنند. البته از تریبون روزنامۀ شما استفاده می‌کنم و از مردم می‌خواهم از بانک چشم حمایت کنند تا بتوانیم در درمان بیماری‌های چشمی نیازمند پیوند موفق باشیم.

کمک مردم به بانک چشم چگونه خواهد بود؟
هر کسی می‌تواند رضایت دهد که بعد‌از فوت، چشم‌هایش اهدا شود. فرق این پیوند با اهدای دیگر اعضای بدن این است که حتماً نیازی نیست که سیستم قلبی‌عروقی فعالیت داشته باشد؛ یعنی این عمل صرفاً برای افراد مرگ مغزی نیست؛ بلکه هر فردی که از دنیا می‌رود حتی تا ۴٨ساعت بعد هم چشم‌هایش را می‌توان اهدا کرد. خود بنده رضایت‌نامۀ این کار را امضا کرده‌ام و امیدوارم مردم عزیز نیز از آن حمایت کنند.

چقدر اهدای چشم را ضروری می‌بینید؟
با‌توجه‌به افزایش جمعیت، نیاز به این مسئله بیشتر شده است. ازطرفی بیماری‌های ارثی، عفونی و تروماهای قرنیه زیاد هستند و عمل خیرخواهانۀ اهدای چشم می‌تواند دو نفر را از نعمت بینایی برخوردار کنند. اگر جمعیت ایران را ٨٠میلیون در‌نظر بگیریم، حدود ١٠ بانک چشم بزرگ و فعال نیازمندیم.

در سال‌های گذشته در موضوع درمان چشم، سفر به ایتالیا و اسپانیا و بهره‌مند‌شدن از امکانات این کشورها مطرح می‌شد. با‌توجه‌به تحولی که از آن صحبت کردید، این‌گونه سفرهای درمانی نیز کاهش خواهد یافت؟
مدت‌هاست که شاهد کاهش این‌گونه سفرهای درمانی هستیم. اسپانیا تا دو دهۀ گذشته، در حوزۀ چشم‌پزشکی بسیار قوی بود اما به‌مرور در سال‌های اخیر آمریکا و انگلستان از این کشور پیشی گرفته‌اند. در حال حاضر می‌توانم بگویم تقریباً هیچ دلیل و نیازی برای سفر به خارج به انگیزۀ درمان بیماری چشمی وجود ندارد و جراحی‌ای نیست که از عهده چشم‌پزشکان ایرانی خارج باشد.
مزیت درمان در ایران نسبت به کشورهای پیشرفته، هزینۀ بسیار کم و کیفیت مناسب و خوب آن است؛ مثلا عمل آب‌مروارید که در خارج‌از کشور چندین‌هزار دلار هزینه دارد، در بیمارستان دولتی وابسته به دانشگاه با مبالغی بسیار کم انجام می‌شود. بهتر است در همین‌جا اضافه کنم که صف‌های انتظار برای گرفتن خدمات در تمام دنیا متداول است؛ مثلا در کانادا افرادی هستند که برای پیوند قرنیه ممکن است سه‌سال درانتظار بمانند اما در ایران در بخش خصوصی به فاصلۀ یک هفته، این کار انجام می‌شود و در بخش دولتی، حداکثر یک یا دو ماه زمان خواهد برد.

فکر می‌کنید با چنین برنامه‌های متداولی تا چه اندازه می‌توانیم به رشد کشور در بخش گردشگری سلامت امیدوار باشیم؟
اگر بخواهیم خود را از نفت‌فروشی نجات دهیم، باید به‌سمت گردشگری قدم برداریم؛ به‌خصوص گردشگری سلامت بسیار تأثیرگذار است. هرچند گاهی می‌بینیم بحث‌هایی دربارۀ قصور پزشکان مطرح می‌شود، واقعاً پزشکی ایران در سطح بالایی قرار دارد. رسانه‌های ما نباید فقط روی یک اشتباه تمرکز کنند. پزشکی ایران بسیار شناخته‌شده است و در سمینارهای بزرگ دنیا غالباً دانشمندان ایران، سخنرانی‌های خوبی ارائه می‌کنند.
هم‌اکنون نیز می‌توان گفت که مشهد قطب گردشگری سلامت کشور است؛ مشهد به‌ویژه به‌دلیل وضعیت هتل‌ها و وجود حرم مطهر امام رضا(ع) و تمایلی که افراد برای هم‌پوشانی زیارت و درمان دارند، می‌تواند شهری بسیار مناسب در این زمینه باشد. امروزه پروازهای بین‌المللی در مشهد نیز رو‌به‌رشد است و خط‌های مطرح هوایی در منطقۀ خاورمیانه و خلیج‌فارس به مشهد پرواز دارند.
حوزۀ خلیج فارس غالباً از خدمات درمانی در مشهد استقبال می‌کند و بااینکه در حال حاضر رابطۀ ما با عربستان خوب نیست، گردشگری سلامت به قوت خود برقرار است. جالب است بدانید مدتی پیش که رئیس‌جمهور تاتارستان از روسیه به مشهد آمدند و بازدید کردند، از دیدن بیمارستان منتصریه که برای پیوند اعضای غیر‌چشمی استفاده می‌شود، شگفت‌زده شدند و در همان مکان فوراً از تیم پزشکی حاضر پرسیدند: «اگر بخواهیم از روسیه، بیمار اعزام کنیم چکار باید انجام دهیم؟»؛ یعنی حتی کشور روسیه که خود نسبتاً پیشرفته است، تمایل دارد گردشگری سلامت را بین دو کشور رونق بخشد. پیش‌بینی می‌کنم در آیندۀ نزدیک بتوانیم تفاهم‌نامه‌ای با آن‌ها ببندیم و به گردشگری سلامت در کشورمان کمک کنیم.

البته کشورهای دیگر هم بیکار ننشسته اند و فکر می کنم گام هایی در این راستا برداشته اند. به نظ ر شما چه مانعی در رسیدن به این هدف داریم؟
بله، کشور ترکیه به‌دنبال جذب روسیه در گردشگری سلامت است. هم‌اکنون نگرانی ما بیشتر به کیفیت خدمات شهری برمی‌گردد؛ جراحی‌ها ازطرف پزشکان به‌خوبی انجام می‌شود اما یک گردشگر سلامت به همه‌چیز دقت می‌کند؛ از ظاهر بیمارستان گرفته تا امکانات شهری همچون وضعیت رفت‌‌و‌آمد، مترو، هتل و دیگر خدمات. اگر ما روی این مسئله سرمایه‌گذاری کنیم، قطعاً شغل‌هایی که از این راه ایجاد می‌شود، تنها مختص پزشکان نخواهد بود؛ بلکه اقتصاد مشهد را پویاتر خواهد کرد. خوشبختانه ما با مشکل جذب و تبلیغ آن‌چنانی روبه‌رو نیستیم؛ چراکه تمایل مردم منطقه زیاد است؛ مثلا کشورهای عمان، بحرین، عراق، افغانستان و تاجیکستان همیشه در صف انتظار برای گرفتن خدمات پزشکی از ایران
هستند.
اردیبهشت‌ماه دکتر صدیق، از سازمان بهداشت جهانی و خانم ماریان ازطرف سازمان بین‌المللی یونسکو به مشهد آمدند و علاقه‌مند بودند که مرکز مشترک همکاری و یونسکو نوع‌٢ را تأسیس کنند. وسعت کارهای ما برایشان جالب بود و از طرح تحول سلامت به‌شدت استقبال کردند. معتقد بودند کارهایی که در این چند‌ساله در مشهد انجام شده است، بی‌نظیر است. این دیدار اثر خوبی گذاشت و باز هم این ارتباطات ادامه دارد. این روزها هر هفته یک مهمان خارجی داشته‌ایم. مرکز یونسکو، اولین مرکزی است که در زمینۀ پزشکی ایجاد می‌شود و این مرکز می‌تواند در کل منطقه نقش
ایفا کند.
..........................................
ترکیه، جدی‌ترین رقیب
گردشگری سلامت است
هم‌اکنون ترکیه و هند، رقیب اصلی ایران هستند. از چندسال گذشته، میلیاردها تومان در این زمینه سرمایه‌گذاری و بیمارستان‌های متعدد و لوکس که دارای خدمات سیاحتی و درمانی است، تأسیس کرده‌اند. آن‌ها شهرک‌های سلامتی طراحی کرده‌اند تا خانوادۀ افراد بیمار را نیز اسکان دهند. حتی زمین‌های تفریحی برای روحیه‌بخشی به بیماران درنظر گرفته شده است تا بیماران کاملا در رفاه عمومی باشند. پس حتی اگر پزشکان ترکیه یا هند در بخش درمانی در سطح متوسطی عمل کنند، به‌دلیل خدمات رفاهی ببیشتر، در جذب گردشگر سلامت، از ما جلوتر خواهند بود اما ایران بااینکه قیمت‌های بسیار کم و خدمات درمانی عالی دارد، هنوز به کیفیت کلی گردشگری، فضاها و هتلینگ بیمارستانی مطلوب نرسیده است. گاهی حواشی از متن مهم‌تر است و ما باید به آن‌ها نیز رسیدگی کنیم. پرداختن به این موضوع تنها به دانشگاه بر‌نمی‌گردد؛ بلکه نهادهای دیگری همچون میراث فرهنگی، استانداری، مسئولان و متولیان هتلداری کشور و... نیز در آن دخیل هستند. فکر می‌کنم اگر همۀ این‌ها دست‌به‌‌دست هم دهند، می‌توانیم گردشگری سلامت را در کشور ارتقا دهیم و سطح کشور را ازنظر اقتصادی و نفوذی که در منطقه دارد، بالاتر ببریم.
..........................................
هر دانشجوی خارجی
یک سفیر است
به‌عنوان مدیر روابط بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سال‌هاست که برای جذب و تربیت دانشجوی خارجی تلاش می‌کنم. ازنظر تعداد دانشجوی خارجی بعداز دانشگاه تهران، دانشگاه علوم پزشکی مشهد در رتبه دوم قرار دارد. با‌توجه‌به رقابت‌های موجود این رتبۀ بسیار خوبی است. دانشجوی خارجی وقتی به ایران می‌آید، علاوه‌بر شهریه‌ای که می‌پردازد، با فرهنگ غنی ایرانی آشنا می‌شود و به‌عنوان یک سفیر به کشور خود برمی‌گردد.
اکثر این افراد عهده‌دار شغل‌های مهم می‌شوند و آشنایی با ایران می‌تواند در روابط دوطرفه و ایجاد صلح و دوستی در منطقه بسیار مؤثر باشد. بسیاری از مشکلات میان کشورها با جذب و تبادل دانشجو کاهش می‌یابد و نوعی گفتمان دوستانۀ منطقه‌ای بین کشورها برقرار می‌شود. در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، وضعیت جذب دانشجوی خارجی در رشته‌های مختلف رو به بهبود است. درمجموع با جذب دانشجوی خارجی، عملا ما نخبگانی را از کشورهای مختلف آموزش می‌دهیم و با فرهنگ ایرانی آشنا می‌کنیم که علاوه‌بر نفع اقتصادی برای کشور، در آینده نمایندگان ایران در کشور خود خواهند بود. قطعاً سرمایه‌گذاری در این بخش بسیار نتیجه‌بخش خواهد بود.
..........................................
ارائۀ خدمات در مانی
جایگزین فروش نفت شود
هم‌اکنون یکی از سریع‌ترین رشد‌های پژوهشی در دنیا متعلق‌به ایران است. احتمالا می‌دانید که دانشگاه مشهد توانسته است رتبۀ پژوهشی سوم کشور را کسب کند. یکی از مهم‌ترین زمینه‌های پژوهش، امکان تبادلات علمی بین‌المللی است. دانشگاه مشهد در‌راستای تقویت تبادلات علمی بین‌المللی، با اساتید و نخبگان جهانی وارد ارتباط شده است و البته نگاه ویژه‌‌ای به نخبگان ایرانی خارج از کشور دارد.
بر همین اساس میزبان اساتید ایرانی خارج‌از کشور هستیم. دستاوردهای این‌گونه ارتباطات بسیار زیاد بوده است؛ به‌عنوان مثال قطب اعصاب مشهد با همین ارتباطات تقویت شده است. به نظرم این روزها وضعیت حمایت مسئولان از نخبگان بهتر شده است. نخبگان خواه‌ناخواه به‌دلیل تمایل‌به پیشرفت علمی دوست دارند که با نخبگان دنیا مرتبط باشند؛ گاهی به همین دلیل نیز مهاجرت می‌کنند. امیدوارم با همین روند حمایتی و بهبود روابط بین‌المللی به دستاوردهای بهتری برسیم. این روزها دنیای پیشرفته بر تجارت و فروش فراورده‌های خام نمی‌چرخد؛ بلکه ما دنیای خدمات و ارزش افزوده را پیش رو داریم. لازمۀ رسیدن به این اقتصاد پویا، پژوهش در سطح بین‌المللی
است.
..........................................
دیدگاه یک
در جستجوی علم
من متولد١٣۵۶ مشهد هستم. سال١٣٧۴ در رشتۀ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرفته شدم. در این دوره، رتبۀ دوم پره‌انترنی کشور و رتبۀ یک دانشگاه مشهد را کسب کردم و امکان حضور مستقیم در دورۀ تخصص را به‌دست آوردم. در آزمون دستیار تخصصی سال١٣٨٠ بین حدود ١٢هزار نفر شرکت‌کننده، با اختلاف چشمگیری به رتبۀ اول کشوری دست یافتم و وارد رشتۀ چشم‌پزشکی شدم. سال١٣٨۵ رتبۀ نخست بورد (رتبۀ اول بورد شفاهی و رتبۀ اول کتبی) تخصص کشور را به‌دست آوردم و به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمدم. پس‌از آن، دورۀ «فلوشیپ فوق‌تخصصی سگمان قدامی و قرنیه » را در دانشگاه شهید‌بهشتی تهران طی کردم. در آزمون انجمن بین‌المللی چشم نیز که در سراسر دنیا با حضور شرکت‌کنندگانی از کشورهای مختلف جهان ازجمله اروپا و آمریکا یعنی حدود ٩٢کشور برگزار شد، شرکت و رتبۀ اول را کسب کردم. در همین سال عنوان دانشمند انجمن بین‌المللی چشم (ICO Scholar) به من اعطا شد. سال٢٠١٠ موفق به کسب جایزۀ بین‌المللی ٢٣٠٠٠دلاری Helmerich Award برای اولین‌بار شدم و برای طی یک دورۀ یک‌ساله فوق‌تخصصی قرنیه و جراحی عیوب انکساری در دانشگاه UCLA مورد حمایت علمی و مالی فدراسیون جهانی چشم‌پزشکی قرار گرفتم. در پایان این دوره جایزۀ علمی ICO Fellowship Award را کسب کردم و برای دورۀ فلوشیپ بیماری‌های سطحی چشم و کراتوپروتز (قرنیۀ مصنوعی) به مرکز پیشرفتۀ Bascom Palmer در دانشگاه میامی آمریکا رفتم. دانشگاه میامی ازنظر چشم‌پزشکی در آمریکا رتبۀ اول و UCLA رتبۀ سوم را دارد.
هنگام گذراندن دورۀ فلوشیپ در کشور آمریکا، باتوجه‌به سوابق علمی و تحقیقاتی، در آموزش دستیاران چشم‌پزشکی و فلوها نقش فعالی داشتم. در این مدت، آموزش چندین روش جراحی نوین را در کارگاه‌ها به‌عهده گرفتم و روشی جدید در پیوند معرفی کردم. در پایان دورۀ فوق‌تخصصی شرایط مناسبی برای اقامت در آمریکا و قرارگرفتن در موقعیت استاد میهمان (Guest Professor) فراهم بود که نپذیرفتم و به دانشگاه مشهد بازگشتم و در بیمارستان چشم‌پزشکی خاتم‌الانبیا(ص) مشغول به فعالیت شدم.
سال٢٠١۴ برای یک دورۀ پیشرفته پیوند قرنیه به انستیتوی چشم Price در آمریکا رفتم و چهارماه نیز دربارۀ بانک چشم (Eye Banking) در یکی از پیشرفته‌ترین بانک‌های چشم جهان آموزش دیدم.

بیمارستان خاتم الانبیا‌(ص) در‌زمرۀ مراکز بین‌المللی تربیت دانشجویان فوق‌تخصص چشم
پس‌از بازگشت، با همکاری گروه چشم دانشگاه مشهد، موفق به راه‌اندازی رشتۀ فلوشیپ بین‌المللی قرنیه با مجوز انجمن بین‌المللی چشم (ICO) شدیم. بدین‌منظور پس‌‌از رایزنی‌های فراوان با چهره‌های برجستۀ چشم‌پزشکی جهان، پروفسور گیبل، رئیس‌انجمن بین‌المللی چشم به مشهد آمد و از بیمارستان خاتم‌الانبیا(ص) بازدید کرد. بعد‌از تأیید نهایی ایشان، بیمارستان خاتم الانبیا‌(ص) در‌زمرۀ مراکز بین‌المللی تربیت دانشجویان فوق‌تخصص از سراسر دنیا در‌آمد. بر‌اساس دستورالعمل انجمن جهانی چشم، افرادی که از سراسر جهان برای طی این دوره پذیرش می‌شوند، از حمایت مالی انجمن جهانی چشم استفاده و در پایان تأییدیۀ آن انجمن را دریافت می‌کنند. راه‌اندازی دورۀ فلوشیپ چشم‌پزشکی به‌صورت بین‌المللی، برای اولین‌بار در کشور انجام شد و از این لحاظ، سومین مرکز در خاورمیانه هستیم. با‌توجه‌به راه‌اندازی و نگارش کوریکولوم این دوره که مصوب انجمن بین‌المللی چشم است، موفق به کسب رتبۀ برتر جشنوارۀ شهید مطهری شدم. هم‌اکنون مدیریت روابط بین‌الملل دانشگاه و ریاست کمیتۀ روابط بین‌الملل انجمن چشم‌ ایران را برعهده دارم.
..........................................
دیدگاه دو
به فعالیت بیشتر سمن‌ها نیازمندیم
آقای دکتر! با‌وجود موفقیت‌های بسیاری که در سطح بین‌المللی کسب کرده‌اید، شما را کمتر در رسانه‌های جمعی دیده‌ایم. علت این موضوع چیست؟
شخصاً معتقد نیستم که اگر کسی بخواهد راه موفقیت را بپیماید، حتماً باید در رسانه‌ها حضور داشته باشد. بعضاً وقتی کار به رسانه‌ها می‌کشد شرایط سخت‌تر می‌شود؛ به‌خصوص وقتی در کشور ما کارها و خدمات ازطریق رسانه‌ها پیش می‌رود، بازدهی آنچنانی ندارد. فکر می‌کنم افراد علمی فقط بسته به ضرورت و نیاز و برای رساندن پیام مهم به جامعه، باید در رسانه‌ها حضور یابند؛ چراکه اگر شخص علمی مدام به‌دنبال دیده‌شدن باشد، از فعالیت‌های علمی‌تحقیقاتی و کمک به مردم بازمی‌ماند.

فکر نمی‌کنید که حضور افراد علمی موفق و ارتباطات قوی‌تر باعث دلگرمی مسئولان و ازطرفی جذب خیّران و روحیه‌بخشی به مردم شود؟
به نکتۀ خوبی اشاره کردید؛ هم‌اکنون یکی از وظایف بنده در‌کنار دیگر کارها، مدیریت روابط بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی مشهد است. با ابتکار معاون پژوهشی دانشگاه، حرکت خوبی که هم‌اکنون قدم‌های اولیه‌اش برداشته شده است، ارتباط با خیّران کشور است. با برگزاری جلسات مختلف سعی شده این افراد با میدان پژوهش و تحقیق آشناتر شوند. حتماً می‌دانید که اکثر کمک‌های خیّران در قالب مدرسه‌سازی یا اخیراً در موضوع درمان خلاصه می‌شود. جای خالی این کمک‌ها در بخش پژوهش بسیار خالی است. برای کشور اقدامات مبتنی‌بر شواهد علمی و کارشناسی‌شده بسیار اهمیت دارد. متأسفانه این میدان برای خیّران ناشناخته است. البته در جلسات و نشست‌های برگزار شده و با ایجاد گفتمانی دوسویه، آگاهی‌ها درحال افزایش است و می‌توان با هزینۀ اندک در پژوهش، هزینه‌های گزاف مشکلات کشور را کاهش داد. امروزه یکی از مشکلات ما در این زمینه، نگرش افراد به مقولۀ کار خیر و کمک است. غالباً مردم و خیّران به کارهای زودبازده علاقه دارند؛ درصورتی‌که روند بهره‌وری تحقیقات و پژوهش طولانی‌مدت است. در جوامع پیشرفته، اکثر انستیتوهای تحقیقاتی توسط خیّران پشتیبانی می‌شوند.

در تمام دنیا مشکل هزینه‌های جاری درمان وجود دارد و دولت‌ها با مشکل بودجه روبه‌رو هستند؟
دقیقاً درست است. دولت‌ها به‌دنبال کوچک‌شدن هستند و باید به بحث‌های سیاست‌گذاری و نظارتی بپردازند و کارها به شایستگی به جامعه سپرده شود. مردم باید به این آگاهی برسند که به یکدیگر کمک کنند تا خودشان به منفعت برسند. اگر کارهای مردمی بیشتر شود و آگاهی‌ها برای خدمات عام‌المنفعه افزایش یابد، با اطمینان می‌توانم بگویم که بسیاری از مشکلاتمان حل خواهد شد. در ایران، اکثر بودجه‌های پژوهشی را دولت تأمین می‌کند که اصلا کافی نیست و جای بخش خصوصی و خیّران خالی است.

حضور سمن‌ها را در این بخش تا چه اندازه مفید می‌دانید؟
سمن‌ها و مراکز مردم‌نهاد در کشورهای پیشرفته، حرف اول را در اکثر بحث‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سیاسی و اجتماعی، فرهنگی می‌زنند و قدرت زیادی دارند. در ایران هم کارهای زیادی برای گسترش سمن‌ها درحال انجام است. دانشگاه علوم پزشکی در چندین حوزۀ مرتبط با سلامت و با کمک نخبگان جامعه مرکز مردم‌نهاد راه‌اندازی کرده است تا کار از شکل فردی خارج شود. یک مثال در حیطۀ چشم‌پزشکی مجموعۀ «نور‌آوران سلامت» است که خود من نیز افتخار همکاری با شاخۀ شرق کشور آن را دارم. پزشکان در زمان‌های کوتاه اما تأثیرگذار به مناطق محروم سفر می‌کنند و عمل‌های جراحی بسیاری انجام می‌گیرد؛ شاید فقط در یک روز ٧٠ یا ٨٠‌عمل باکیفیت مناسب انجام می‌شود.

نظرات (0)

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند

نظر خود را اضافه کنید.

ثبت نظر به عنوان مهمان. ثبت نام کنید و یا وارد شوید تا بتوانید از امکانات بیشتری بهره مند گردید
0 کاراکتر
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location